2026

Archiwum » 2026

  • 235. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

     

    Konstytucja 3 Maja

    ​

    Konstytucja 3 Maja obowiązywała w Rzeczypospolitej tylko przez kilkanaście miesięcy. Po jej upadku stała się niedoścignionym wzorem i symbolem marzeń o niezawisłości państwa i wolności jego obywateli.

     

    Uchwalona 3 maja 1791 r. Ustawa Rządowa była ukoronowaniem panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jej korzenie są jednak znacznie głębsze. Już od początku XVIII w. w Polsce powstawały rozmaite idee głębokich reform politycznych. Oświeceniowi pisarze polityczni, tacy jak Stanisław Dunin-Karwicki, Jan Stanisław Jabłonowski, Stanisław Leszczyński i Stanisław Konarski, krytykowali w swoich dziełach ustrój oparty na zasadzie liberum veto i słabości władzy wykonawczej oraz proponowali nowe sposoby sprawowania rządów w Rzeczpospolitej.

     

    Odzyskiwanie niepodległości

    W 1763 r. Stan Rzeczpospolitej był fatalny. Polska już od schyłku XVII w. nie była państwem suwerennym. W okresie rządów dynastii saskiej stała się ona protektoratem Rosji, która miała wieczyście gwarantować jej wolność i bezpieczeństwo. W rzeczywistości pod piękną frazeologią kryła się brutalna dominacja polityczna i chaos. I rozbiór Polski spowodował przełom w myśleniu o reformach państwa. Znany za sprawą gestu Tadeusza Rejtana Sejm rozbiorowy, poza wydaniem zgody na rozbiór, stworzył również Komisję Edukacji Narodowej. Nieprzypadkowo czterech najważniejszych twórców Konstytucji było związanych z Komisją. Ta i inne inicjatywy początków panowania Poniatowskiego, takie jak Szkoła Rycerska, stanowiły podstawę do starań o odzyskanie suwerenności przez Rzeczpospolitą. W drugiej połowie lat 80. sytuacja międzynarodowa zmieniła się na korzyść Rzeczypospolitej. Wybuch wojny rosyjsko-tureckiej i włączenie się do niej Austrii sprawiły, że król Stanisław August Poniatowski postanowił wykorzystać tę sytuację do wzmocnienia swojej władzy i niezależności od Katarzyny II. Zwołany w 1788 r. Sejm miał zatwierdzić sojusz polsko-rosyjski i włączenie się do wojny z Turcją. Tymczasem wśród zgromadzonej na Sejmie szlachty zapanowało pragnienie zerwania związków w Rosją. Skonfederowany Sejm, w którym niemożliwe było zastosowanie liberum veto, rozpoczął realizację reform. Już pod koniec 1788 r. uchwalono powiększenie armii z ok. 20 do 100 tys. żołnierzy. Pod koniec kolejnego roku ulicami Warszawy przeszła kilkutysięczna tzw. czarna procesja mieszczan, żądających zrównania w niektórych prawach ze szlachtą.

     

    Zamach stanu?

    Od grudnia 1790 r. w tajemnicy spotykali się najważniejsi przedstawiciele obozu reformatorskiego: Stanisław Małachowski, Hugo Kołłątaj, Julian Ursyn Niemcewicz, Ignacy Potocki i Tadeusz Matuszewicz. Z czasem ich liczba sięgnęła 60 osób cieszących się wsparciem króla. Podczas spotkań zastanawiano się nad kształtem reformy, m.in. analizując konstytucję amerykańską i prace francuskiego Zgromadzenia Narodowego.
    Ich działania przyspieszyło pogorszenie się sytuacji międzynarodowej. Przegłosowanie ustawy zmieniającej ustrój zaplanowano na okres tuż po Wielkanocy, gdy większość posłów wciąż przebywała w swoich oddalonych często o setki kilometrów dworach. 2 maja 1791 r. w Pałacu Radziwiłłowskim (obecnym prezydenckim) odczytano projekt ustawy. Tego samego dnia w domu ambasadora Rosji obradowali przeciwnicy reform.
    Rankiem 3 maja 1791 r. po otwarciu obrad sejmowych odczytano odpowiednio dobrane depesze dyplomatyczne wskazujące, że Polsce grozi kolejny rozbiór. Ignacy Potocki zwrócił się do króla: „abyś nam odkrył widoki swoje ku ratowaniu ojczyzny”. Poniatowski odparł, że jest nim uchwalenie wielkiej reformy. Natychmiast przegłosowano uchwalenie Ustawy Rządowej. Król zaprzysiągł konstytucję: „Przysięgłem Bogu, żałować tego nie będę”.

     

    W tym samym czasie przed Zamkiem Królewskim obstawionym przez dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego oddziały garnizonu warszawskiego gromadził się rozentuzjazmowany tłum. Wśród niego wieczorem do pobliskiej katedry św. Jana przeszli posłowie na czele z marszałkiem Stanisławem Małachowskim, aby zaprzysiąc nową ustawę. Król do katedry z uwagi na bezpieczeństwo udał się łączącym ją z Zamkiem bezpośrednim przejściem.

     

    Jedenaście artykułów Konstytucji wprowadzało trójpodział władzy, monarchię dziedziczną, opiekę prawną nad chłopami i mieszczaństwem oraz znosiło liberum veto. Sejm miał być zwoływany co dwa lata; po upływie ćwierć wieku — czyli w 1819 r. - Sejm nadzwyczajny miał zmienić Konstytucję.

     

    Upadek i legenda

    Rok po uchwaleniu Konstytucji Sejm Wielki wciąż obradował, uchwalając kolejne ustawy budujące nowy ustrój. 3 maja 1792 r. król w sąsiedztwie Łazienek wmurował kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej, mającej być wotum za uchwalenie Konstytucji. W trakcie uroczystości rozszalała się wichura, co przyjęto za złą wróżbę. W tym samym czasie na kresach Rzeczypospolitej w miasteczku Targowica zbierali się magnaci dążący wraz z Katarzyną II do obalenia nowego ustroju. Kilka miesięcy później przejęli władzę, unieważniając większość ustaw Sejmu Wielkiego.

     

    Odniesienia do Konstytucji 3 Maja znajdowały się w Konstytucji Księstwa Warszawskiego. W 1815 r. nadając Konstytucję Królestwu Polskiemu sam car Aleksander I sugerował, że odwołuje się do ustawy z 3 maja 1791 r.
    Dziewiętnastowieczne poglądy na Konstytucję streścić można słowami jednego z działaczy emigracji po powstaniu listopadowym Janusza Woronicza: „Ustawa 3 maja nie zdołała odwrócić już rozbiorów, uratować niepodległości narodu, uratowała go wszakże pod względem wewnętrznej naprawy, uratowała od wiecznej zakały. Z zapałem powitał ją cały naród i po dziś dzień jest ona jedynym węzłem rozszarpanej Polski”.

     

    Jest to skrót tekstu Michała Szukały zamieszczonego na portalu historycznym Dzieje.pl.

    ​

     

  • Wesołych Świąt!

  • Święto książki w Bibliotece w Kozłowie – najmłodsi odkrywają magię czytania

     

    23 kwietnia w Gminna Biblioteka Publiczna w Kozłowie odbyło się kolejne spotkanie w ramach obchodów Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. To wyjątkowe święto stało się doskonałą okazją do promowania czytelnictwa wśród najmłodszych oraz rozmów o tym, jak powstają książki i dlaczego warto po nie sięgać.

     

    W wydarzeniu udział wzięli uczniowie pierwszej klasy szkoły podstawowej, którzy uczestniczyli w warsztatach pt. „Jak powstaje książka i czy warto czytać?”. Zajęcia zostały przygotowane z myślą o rozwijaniu ciekawości, wyobraźni i miłości do literatury już od najmłodszych lat.

     

    Spotkanie przebiegało w atmosferze radości i zaangażowania. Dzieci nie tylko słuchały, ale także aktywnie uczestniczyły w zajęciach – czytały, rysowały oraz z ogromnym entuzjazmem opowiadały o bohaterach znanych im lektur. Nie zabrakło kreatywności, uśmiechów i inspirujących rozmów.

     

    Jak głosi znane powiedzenie: „Dom bez książek jest jak plaża bez słońca” – i właśnie tę ideę starano się przekazać uczestnikom wydarzenia. Organizatorzy podkreślali, jak ważną rolę odgrywa czytanie w rozwoju dzieci oraz jak istotne jest poszanowanie praw autorskich.

     

    Na zakończenie spotkania na dzieci czekała miła niespodzianka – słodki poczęstunek oraz piękne zakładki do książek, które z pewnością będą towarzyszyć im podczas kolejnych czytelniczych przygód.

     

    Serdeczne podziękowania kierowane są do Dyrekcji Szkoły Podstawowej za zaangażowanie i współpracę przy organizacji wydarzenia.

     

    Obchody Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich w Kozłowie wciąż trwają. Organizatorzy zapraszają wszystkich miłośników literatury do odwiedzenia biblioteki i odkrywania pięknych książek.

    ​











  • Warsztaty Wielkanocne

    Wczoraj już po raz kolejny odbyły się warsztaty wielkanocne z Panem Patrykiem Natkańcem.

     

    Dziękujemy serdecznie Patrykowi i Wszystkim przybyłym gościom.

     

    Życzymy spokojnych i radosnych Świąt Wielkanocnych oraz samych miłych chwil w gronie osób, które najbardziej kochacie.

    ​








  • Dzień Kobiet w Bibliotece w Kozłowie 🌷

    W Gminnej Bibliotece Publicznej w Kozłowie odbyło się wyjątkowe spotkanie z okazji Dnia Kobiet. Wydarzenie zgromadziło mieszkańców, tworząc ciepłą i pełną życzliwości atmosferę. Szczególnym punktem programu był piękny występ uczniów Szkoły Podstawowej w Kozłowie, który spotkał się z dużym uznaniem i wzruszeniem publiczności.

     

    Nie zabrakło również miłych gestów – goście otrzymali ręcznie przygotowane broszki, które stały się symbolicznym wyrazem pamięci i serdeczności.

     

    Dziękuję uczniom Szkoły Podstawowej w Kozłowie za piękny występ, Pani kierownik Ani Szyfko, pracownikom oraz pensjonariuszom za podarowanie pięknych broszek dla gości.
    Bożena Tabor, Dyrektor Biblioteki

     

    To wyjątkowe wydarzenie na długo pozostanie w pamięci uczestników, przypominając o sile wspólnoty i znaczeniu wspólnego świętowania. 🌸

     






  • Fotobudka w bibliotece – zabawy ciąg dalszy!

    W dniach 1–2 lutego 2026 r. w Gminnej Bibliotece Publicznej w Kozłowie odbyła się wyjątkowa zabawa dla przedszkolaków oraz uczniów klas I–II szkoły podstawowej.

     

    Kolorowe kapelusze, zabawne okulary, peruki i inne rekwizyty sprawiły, że dzieci z radością pozowały do zdjęć. Ogromną atrakcją był także wielki biały miś, który chętnie towarzyszył uczestnikom podczas wspólnych fotografii.

     

    Dziękujemy wszystkim za obecność i wspaniałą atmosferę! 😊

     





  • Nagrody za ozdobę świąteczną rozdane!

    Praca zbiorowa:
    1. miejsce Julia Habryn, Anna Solarz 
    1. miejsce Lena Dżugan, Magdalena Fraś, Wiktoria Zegan.
     

    Praca indywidualna:
    1. miejsce Mikołaj Olszewski.
    2. miejsce  Jakub Wróblewski, Igor Zachacz, Kamila Mazur,Zuzia Dziwosz ,Dawid Janiszewski.
    3. miejsce  Dawid Sęk, Wiktoria Kasprzyk, Zynek Nela.
     

    Komisja wyróżniła również 18 prac płaskich i postanowiła przyznać Wszystkim nagrody, ponieważ wszystkie prace były piękne. 
     

    Dziękujemy Dyrekcji Szkoły i uczniom za współpracę i życzymy Wszystkim spokojnych Świąt Bożego Narodzenia.

     





  • Spotkania świąteczne

     

    16 grudnia w bibliotece uczniowie uczestniczyli w spotkaniu autorskim z Ewą Stadtműller - polską autorką bajek dla dzieci,opowiadań, scenariuszy teatralnych, baśni i legend.

     

    ​Pisarka tworzy rowniez literaturę religijną.

     

    Uczniowie świetnie się bawili, rozmawiali również o książkach i pięknych szopkach krakowskich.

     

    Na koniec były podziękowania, życzenia świąteczne i zakup książeczek z autografem pisarki.

     









  • Mikołajki w bibliotece